Het Format van kwalificatiedossiers

Wat staat er in een kwalificatiedossier?
Hoe ziet het format van een kwalificatiedossier er uit en waar kan ik het vinden?
Is een kwalificatie hetzelfde als een opleiding?
Welk competentiemodel wordt er gehanteerd in de kwalificatiedossiers?
Wat is een certificeerbare eenheid?
Is een certificeerbare eenheid hetzelfde als een deelkwalificatie?
Waar vind ik informatie over de certificeerbare eenheid Ondernemerschap?
Waar kan ik informatie over taal en rekenen vinden?
Waar vind ik de kwalificatie-eisen Loopbaan en burgerschap?
Hoe kan ik informatie halen die voor mij van toepassing is uit de kwalificatiedossiers?

Wat staat er in een kwalificatiedossier?
De kern van het kwalificatiedossier is de beschrijving van een of meerdere diploma-eisen (kwalificaties). In een kwalificatie is vastgelegd wat een beginnend beroepsbeoefenaar aan het eind van de opleiding moet kunnen en kennen voor het diploma. Die eisen zijn in het dossier beschreven in kerntaken, werkprocessen, competenties, prestatie-indicatoren en vakkennis en vaardigheden.
Meer informatie over de inhoud van een kwalificatiedossier vindt u op www.kwalificatiesmbo.nl/opbouw-van-een-dossier.html en in de publicatie "Kwalificatiedossiers; Mijn notitieboek".

Hoe ziet het format van een kwalificatiedossier er uit en waar kan ik het vinden?
Alle kwalificatiedossiers zijn op dezelfde manier opgebouwd. Alle kwalificatiedossiers zijn ingedeeld in vier delen: A tot en met D.

Deel A is een korte beschrijving van de kwalificaties in het dossier, de taken die de beroepsbeoefenaar uitvoert en de competenties die hij daarbij nodig heeft.
In deel B worden op hoofdlijnen de diploma-eisen beschreven. Deze eisen geven weer wat de gediplomeerde moet kunnen als hij op de arbeidsmarkt start.
In deel C wordt de beroepsbeschrijving van deel B gespecificeerd voor bijvoorbeeld ontwikkelaars van opleidingen. Per kwalificatie zijn de kerntaken, werkprocessen en competenties verder uitgewerkt in prestatie-indicatoren en de benodigde vakkennis en vaardigheden.
In deel D wordt toegelicht hoe het dossier tot stand is gekomen en welke keuzes gemaakt zijn. Ook de wijzigingen ten opzichte van het vorige kwalificatiedossier worden hier genoemd.

Meer informatie over het format van een kwalificatiedossier vindt u op http://www.kwalificatiesmbo.nl/opbouw-van-een-dossier.html en in de publicatie "Kwalificatiedossiers; Mijn notitieboek". Het format van een kwalificatiedossier en de instructie vindt u op de pagina bronnen.

Is een kwalificatie hetzelfde als een opleiding?
Nee, een kwalificatie is niet hetzelfde als een opleiding. De hele structuur aan kwalificaties is een zogenaamd diploma-structuur: hierin wordt beschreven welke diploma's er in het mbo gehaald kunnen worden.
Hoe scholen deze kwalificatiestructuur in hun opleidingen georganiseerd hebben verschilt per school. Er zijn scholen waarbij de opleiding samenvalt met de kwalificatie, maar er zijn ook scholen waar leerlingen een opleiding volgen die van meerdere kwalificaties herleid zijn of een kwalificatie splitsen in meerdere opleidingen.
Over de manier waarop kwalificaties vertaald kunnen worden naar onderwijs vindt u meer informatie op www.mbo2010.nl. Om ideeën te krijgen hoe scholen hun onderwijs inrichten kunt u kijken op www.marktplaatsmbo.nl.

Welk competentiemodel wordt er gehanteerd in de kwalificatiedossiers?
Het competentiemodel voor de kwalificatiestructuur is gebaseerd op het Universal Competency Framework van SHL. SHL heeft 25 jaar lang in 30 landen onderzoek gedaan naar werkgerelateerd gedrag. Het model is daardoor sector-, organisatie- en niveau onafhankelijk.
Het Competentiemodel Kenniscentra Beroepsonderwijs Bedrijfsleven ^{Powered bij SHL}komt in alle kwalificatiedossiers voor en bestaat uit 25 competenties. Elk van de 25 competenties is vervolgens opgebouwd uit een aantal componenten (126 in totaal). Meer informatie over het Universal Competency Framework vindt u op www.shl.com.

Wat is een certificeerbare eenheid?
Een certificeerbare eenheid is een onderdeel uit een kwalificatiedossier met arbeidsmarktrelevantie waarvoor een certificaat kan worden afgegeven. Iemand die een certificeerbare eenheid heeft behaald kan met dit certificaat aan de slag. De kwalificatiestructuur 2010-2011 bevat 90 certificeerbare eenheden.

Is een certificeerbare eenheid hetzelfde als een deelkwalificatie?
Nee. Een certificeerbare eenheid is een deel van een kwalificatie dat op zichzelf waarde heeft op de arbeidsmarkt. Iemand kan er betaald werk mee krijgen. Vaak bestaat voor zo'n eenheid een aparte functiebenaming. Zo kennen we de notulist binnen de kwalificatie directiesecretaresse. De inhoud van een certificeerbare eenheid komt één op één overeen met een gedeelte van een bestaande uitstroom of van meerdere verwante uitstromen in een kwalificatiedossier. Een kwalificatiedossier is echter geen optelsom van certificeerbare eenheden.
Meer informatie leest u in de notitie "Certificeerbare eenheden en flexibiliteit in het mbo".

Waar vind ik informatie over de certificeerbare eenheid Ondernemerschap?
De certificeerbare eenheid Ondernemerschap is een apart te certificeren onderdeel van de landelijke kwalificatiestructuur in het mbo. Deze certificeerbare eenheid biedt onderwijsinstellingen de mogelijkheid om ondernemerschap, als toevoeging aan bestaande opleidingen, aan te bieden én te certificeren. Deze certificeerbare eenheid is ontwikkeld door het Kenniscentrum Handel. Meer informatie over de ce ondernemerschap staat op http://www.ce-ondernemerschap.nl/

Waar kan ik informatie over taal en rekenen vinden?
De referentieniveaus voor taal en rekenen in het middelbaar beroepsonderwijs zijn opgenomen in de kwalificatiedossiers vanaf 2010-2011. Praktische informatie over taal en rekenen in de kwalificatiestructuur is te vinden op www.steunpunttaalenrekenenmbo.nl

Waar vind ik de kwalificatie-eisen Loopbaan en burgerschap?
Voor mbo-leerlingen die op basis van een kwalificatiedossier uit 2011-2012 onderwijs krijgen, gelden de nieuwe Kwalificatie-eisen Loopbaan en burgerschap. Deze kwalificatie-eisen gelden naast de eisen die aan studenten worden gesteld om in een bepaald beroep aan de slag te kunnen. De beroepseisen staan in het kwalificatiedossier. De kwalificatie-eisen loopbaan en burgerschap en het kwalificatiedossier geven dus samen aan wat verwacht wordt van iemand die een mbo-diploma krijgt. De kwalificatie-eisen Loopbaan en burgerschap vindt u op de website van de MBO Raad.

Hoe kan ik informatie uit de kwalificatiedossiers halen die voor mij van toepassing is uit?
Er zijn 3 mogelijkheden om gericht informatie te halen uit de kwalificatiedossiers:

De website kwalificatiesmbo.nl bevat de optie "uitgebreid zoeken". Die optie is te vinden door op de site eerst te kiezen voor een bepaald cohort (linkerkolom)en vervolgens "meer zoekopties" aan te klikken. U komt dan in een scherm waarin u gericht kunt zoeken naar thema's als werkprocessen en kerntaken. Verder kunt u kiezen per niveau of kenniscentrum.
Dezelfde website bevat ook de optie "XML Download" (onder Actualiteiten). Deze optie maakt het mogelijk de kwalificatiestructuur te integreren in de eigen opleiding. U kunt dan de inhoud van de dossiers gericht gebruiken voor bijvoorbeeld studiegidsen en beroepenvoorlichting.
Toetsingskamer heeft diverse analyses gepleegd over de kwalificatiestructuur. Zo biedt de Toetsingskamer bijvoorbeeld informatie over taal en rekenen in de dossiers, wettelijke beroepsvereisten en certificeerbare eenheden.

Meer informatie vindt u op www.kwalificatiesmbo.nl.